Korkularınızın Kaynağını Anlamak: Zihinsel Kodların Gücü

Korku ve kaygı, çoğu insanın hayatını sınırlayan en güçlü duygulardandır. Hayatınızda problem olarak tanımladığınız her konunun arkasında, farkında olmasanız bile bir korku yatar. Bu nedenle günümüzde insanlar farkında olmadan hayatın birçok alanında sürekli bir korku hali içinde yaşar.

Mesela;

• Parayla ilgili konularda sorun yaşıyorsanız, bu genellikle güçsüz kalma, veya muhtaç olma korkusuyla ilgilidir.
• Kariyer hayatınızda hedeflerinize ulaşmakta endişe ediyorsanız, bu başarısızlık korkusudur.
• İlişkilerde yaşanan problemler, genelde kaybetme veya yalnız kalma korkusuyla ilgilidir.
• Hastalık, deprem, uçak korkusu gibi durumlar ise özünde ölüm korkusuna dayanır.

Peki ama "Nerede bu korku?"

Korkuyu elinle tutabilir misin, gösterebilir misin?

Bazen bir şey yapmaya niyet ederiz fakat sanki görünmez bir bariyer bizi durdurur. İleri gitmek isteriz ama içten gelen bir ses: "Ya olmazsa?" "Ya hata yaparsam?" "Ya başarısız olursam?" diye fısıldar.

Peki bu ses nereden geliyor? Kimin sesi bu ses?

Bu soruları yanıtlayabilmek için öncelikle korkunun gerçekte ne olduğunu anlamamız çok önemli.

Korkular Doğuştan Sana Gelmez!

Tüm korkular, gelecekte olabilecek senaryolara çok güçlü bir şekilde inanmaktan kaynaklanır. Yani korku aslında şu anda değil, zihninizde kurduğunuz "ya olursa" düşünceleriyle yaşanır.

Bir insanın zihninde bir durum, bir olay, bir kelime veya bir ihtimal tehlike olarak anlamlandırıldığında korku ortaya çıkar. Ve hazır ol; korku doğuştan gelen bir özellik değildir. Sonradan öğrenilir.

Nasıl Yani, Korku Öğrenilen Bir Şey Mi?

1920 Yılında John B Watson ve Rosalie Rayner tarafından yapılan Little Albert deneyi bize bunu çok net bir şekilde anlatır. Etik olarak çok da hoş karşılanmayan Deney, henüz 9 aylık olan "Albert isimli bir bebeğin belirli nesnelere karşı korku tepkisi oluşturup oluşturamayacağını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.

Little Albert'e, beyaz fare, tavşan ve peluş oyuncak gibi yumuşak ve sevimli nesneler verilir. Little Albert başlangıçta bu nesnelere karşı herhangi bir korku duymaz. Daha sonra araştırmacılar Albert'a beyaz fareyi gösterirken aynı anda yüksek ve ani bir ses çıkararak onun irkilmesine neden olurlar. Ve bu durumu birkaç kez tekrarlarlar. Bunun sonucunda Albert artık beyaz fareyi tek başına gördüğünde bile korku ve ağlama tepkisi vermeye başlar. Üstelik bu korku sadece fareyle de sınırlı kalmaz; Albert benzer yumuşak ve tüylü nesnelere de korku geliştirir.

Bu deneyin gösterdiği temel sonuç şudur:

Korkular doğuştan değil, yaşantılarımız ve öğrendiğimi çağrılar sonucunda zihnimizde oluşur. Little Albert başlangıçta fareden korkmuyordu. Hatta belki de sevimli buluyordu. Ancak olumsuz bir uyarıcı ile (yüksek, rahatsız edici bir ses) birlikte sunulduğunda, zihni bu iki durumu ilişkilendirdi ve zamanla fare tek başına bile "tehdit" gibi algılanmaya başladı.

Bu deneyden öğreneceğin bilgi; bugün hayatında herhangi bir korkuyu aşman noktasında muhteşem bir başlangıç olabilir.

"Korku, dışarıdaki bir şeyden değil, o şeye senin kattığın anlamdan doğar."

Bugün korktuğun herhangi bir şey varsa, seni şaşırtacak bir şey söyleyeyim. Aslında korktuğunu düşündüğün şeyden korkmuyorsun. Nasıl yani?

Örneğin köpekten korktuğunu farz edelim. Aslında sen köpekten korkmuyorsun. Köpeğin senin zihnindeki anlamından korkuyorsun.

Korktuğun şey, gerçekte o şey değil; o şey hakkındaki düşüncendir. Yani zihinle var ettiğin faydasız kodlardır.

Peki bu her korku için aynı şekilde geçerli mi? Kesinlikle evet.

Bu yüzden korkuyu aşmanın yolu, öncelikle korktuğun şeyle ilgili o düşünceyi nasıl var ettiğini fark ederek başlar.

Zihinsel Kodlar Nasıl Oluşur?

Her insan hayatı boyunca birçok deneyim yaşar. Bu deneyimlerin bazıları güçlü duygular içerir. Özellikle:

• Eleştirilmek
• Yargılanmak
• Reddedilmek
• Başarısızlıkla karşılaşmak
• Zarar görme veya ölme düşüncesi

Bu anlarda zihin kendini korumak için bir anlam çıkarır:

"Dikkatli olmalıyım."

"Hata yapmamalıyım."

"Bir daha risk almamalıyım."

"Ya rezil olursam?"

"Ya zarar görürsem, ya ölürsem?"

İşte bütün bu anlamlar senin zihinsel kodlarındır!

Bugün attığın her adımı, verdiğin her kararı ve ertelediğin her fırsatı bu kodlar belirler.

Bugün birçok insanda fobi, kaygı ya da aşırı endişe olarak ortaya çıkan durumların önemli bir kısmı benzer bir mekanizmayla gelişir. Zihin, bir olayı veya nesneyi geçmişte yaşanan herhangi bir deneyimle (doğrudan ya da dolaylı) ilişkilendirir ve bu ilişki zamanla otomatikleşir. Bu nedenle korku çoğu zaman "gerçek bir tehlikenin sonucu" değil, zihnin öğrendiği bir tepkidir. Yani korku, yaşadığın bir deneyime bilinçsizce yüklediğin anlamdır.

Eğer bu anlamın nasıl oluştuğunu hiç sorgulamazsan, istemediğin halde aynı düşünceyi, aynı duyguyu ve aynı davranışı tekrar edersin. Çünkü zihin, açıklanmayan her alışkanlığı sürdürme eğilimindedir.

İnsan Korkuyu 3 Farklı Yolla Öğrenir

1. Doğrudan Deneyim

Kişi geçmişte yaşadığı bir olayda yoğun bir duygu yaşamıştır. Zihin "Bu tehlikeli" anlamını (kodunu) yükler ve benzer bir durumla karşılaştığında korku otomatik devreye girer.

Örnek: Çocukken köpek tarafından kovalanan birinin, yetişkin olduğunda köpek görünce gerilmesi.

2. Dolaylı Öğrenme (Gözlem)

Kişi kendisi yaşamasa bile başkasının tepkisini gözlemleyerek korkuyu öğrenebilir. Zihin burada "Demek ki bu durum tehlikeli" mesajı (kodu) üretir.

Örnek: Annesi böcek gördüğünde panikleyen bir çocuğun, böcekten korkmaya başlaması.

3. Sözel Öğrenme (Aktarılan İnanç ve Hikâyeler)

Aile, toplum ve kültürün kullandığı cümleler korkuyu zihne yerleştirebilir.

Örnek: "Gece yalnız dışarı çıkma, tehlikelidir." "Başarısız olursan hayatın biter." "Duygularını gösterirsen zayıf görünürsün."

Kişi hiçbir olumsuz deneyim yaşamamış olsa bile, sadece bu söylemleri duyduğu için korkuyu gerçek gibi hissedebilir.

Zihin hangi yolla öğrenmiş olursa olsun; korku, tehlikenin kendisi değil; tehlike olarak etiketlenmiş bir anlamdır. Bu yüzden korkular doğuştan değildir, sonradan öğrenilir. Ve öğrenilen her şey yeniden öğrenilerek değiştirilebilir.

Bu hayatta sorgulamadığın hiçbir şeyi anlayamazsın. Anlamadığın hiçbir şeyi ise dönüştüremezsin.

Korkunun kaynağını sorguladığında: Ona yüklediğin anlamı görmeye başlarsın, o anlamın sana fayda sağlamadığını fark edersin ve zihnin yeni bir anlam öğrenmeye hazır hale gelir.

İnsanın kendi zihnini dönüştürebilmesi işte buradan başlar. Korkunun kader değil, dönüştürülebilir bir öğrenme olduğunu fark ettiğin anda özgürleşme başlar.

Buradan şu çıkarımı yapabiliriz: İnsan herhangi bir deneyimin sonucunda, kendisine fayda sağlamayan, hatta hayatını sınırlayan bir korkuyu var ediyorsa, mevzuyu anlamamıştır. Anlamadığı için bilinçsiz zihinle, sorgulamadan, ezbere bir anlam etiketleyerek korkuyu var etmiştir.

Dolayısıyla insan anlamadığı şeyden korkar.

Zihin Kodlama ile Ne Oluyor?

Bu sorunun cevabını vermeden önce zihnin gerçekte ne olduğunu tanımlamamız önemli. Zihin senin algılama aracındır. Peki neyi algılıyorsun? Kendi gerçekliğini. 5 duyunla duyumsadığın her şeyi kendi zihin yapına göre anlamlandırarak, kendi gerçekliğini oluşturuyorsun. "Nasıl yani gerçek tek değil mi?" gibi bir soru düşünmüş olabilirsin.

Dünyada bugün 8.5 milyar insan varsa, bu 8.5 milyar gerçekliğin olduğunu gösterir. Yani hayatındaki her konuyu nasıl algıladığın, o konuyu zihninde nasıl kodladığın, senin o konudaki gerçekliğini belirliyor.

Konuyu daha da anlaşılır kılmak adına köpek örneğine dönelim. Bir insan eğer köpeği zihninde "saldırabilir", "zarar verebilir", "ısırabilir" gibi tanımlamalarla kodladıysa, onun gerçekliğinde köpek korkulası bir şeydir.

Başka bir insan köpeği "arkadaş", "dost", "sevimli" gibi tanımlarla kodladıysa, onun gerçekliğinde köpek sevilesi bir şeydir.

Peki köpek sevilesi bir şey midir, korkulası bir şey mi? İşte bu yüzden gerçeklik kişinin zihin yapısına göre değişir. Yani gerçeklik görecelidir.

Senin gün içerisinde ne düşündüğüne, ne hissettiğine, hatta hangi davranışı tercih ettiğine zihnin karar verir. Zihin Kodlama, korku ve kaygının altında çalışan düşünce yapısını görünür hale getirir. Bu sayede:

• Korku neden ortaya çıkıyor?
• Seni hangi inanç sınırlıyor?
• Bu inanç ne zaman oluştu?
• Hayatındaki hangi davranışları otomatik olarak tetikliyor?

Bugüne kadar yaşadığın bir deneyimden hangi yanlış anlamı çıkararak korkuyu var ettin? Bunları adım adım fark etmeye başlarsın.

Sorgulama sonucu değerli bilgiye ulaşman, senin o konuyla ilgili bilinçsizce var ettiğin anlamı dönüştürür. Anlam dönüştüğü için konu da kendiliğinden dönüşür.

Yani Zihin Kodlama Eğitimi hayatının her alanında sorgulamadan var ettiğin anlamların, sorgulayarak dönüştürmeni amaçlar.

Korkunun kaynağı bilgi eksikliğidir. İnsan bilmediğinden veya bildiğini zannettiği şeyden korkar. Eğer biliyorum ama yine de korkumu aşamıyorum diyorsanız, demek ki bilmediğinizi bilmiyorsunuz.

Korkmadığınız bir şeyi düşünün mesela. Diyelim ki araba kullanıyorsunuz ve bu sizin için doğal bir süreç. Oysa her araba kullanma ihtimali içinde kaza riski barındırır. Bu hayatta nereye bakarsanız, oraya gidersiniz. Siz eğer araç kullanma noktasında dikkatinizi kazaya verirseniz o zaman korkuyu var edersiniz. Siz sürüş becerilerinize güveniyor ve dikkatinizi tehlikeye değil yola veriyorsanız, orada korku yerini güvene bırakır.

Hayatı bir yolculuk gibi düşünün.

Eğer bu yolculuğun haritasını bilmiyorsan, her sapakta paniklersin.

Ama yolu bilen biriysen, nereye döneceğini bildiğin için korkmazsın.

Korku bir sonuçtur. Sonucu değiştirmeye çalışmak sadece kısa süreli etkili olabilir. Sonucu var eden neden ortadan kalkarsa, herhangi bir sonuçta söz edebilir miyiz?

Zihin Kodlama, zihnini eğiterek bugüne kadar hiç sorgulamadan bilinçsizce var ettiğin korkuları nasıl var ettiğini ve mevzuyu nerede yanlış anladığını fark etmeni sağlar.

Sorguladığın için anlamaya başlarsın ve konuyu anlamın aslında sana neyi öğrenmen gerektiğini gösterir. Öğrenme ile birlikte korkuyu var eden bilgi eksikliğini gidermiş olursun. Bu sayede nedeni var eden o düşünceler dönüştüğü için korkuyla savaşmadan ve korkudan kaçmadan korkunun içinden geçersin. Kalıcı çözümü var eden şey tam olarak budur.

Öneri Blog Yazısı:

Adım Adım Zihin Kodlama Nasıl Yapılır? Başlangıç Rehberi